Service bulutta, Anadolu Market’in SQL Server’ı ise şirket içinde bir sunucuda. Service oraya internetten ulaşamaz. Ağ geçidi (on-premises data gateway), şirket ağında bir bilgisayara kurulan köprü yazılımıdır: buluttan gelen sorguyu alır, yerel kaynağa gider, sonucu geri gönderir. Giden bağlantı kullanır; bu yüzden gelen port açılmaz.
Gerekir mi?
| Kaynak | Ağ geçidi |
|---|---|
| Şirket içi SQL Server, Oracle, ağ klasörü | Gerekir |
| Şirket içi Analysis Services canlı bağlantı | Gerekir (standart) |
| Azure SQL, SharePoint Online, OneDrive, Fabric | Genelde gerekmez |
| Özel ağdaki (VNet, özel uç nokta) Azure kaynağı | VNet veri ağ geçidi |
| Aynı sorguda şirket içi ve bulut | Gerekir; bulut da ağ geçidinden geçer |
| Bilgisayarındaki yerel Excel | Kişisel mod ile olur, ama dosyayı SharePoint’e taşımak daha iyidir |
Üç tür
| Standart | Kişisel | VNet | |
|---|---|---|---|
| Kim kullanır? | Çok kullanıcı, merkezî bağlantı | Tek kişi | Çok kullanıcı |
| Kurulum | Sürekli açık sunucu | Kullanıcı bilgisayarı | Microsoft yönetir, kurulum yok |
| DirectQuery, canlı bağlantı | Var | Yok; Import yenileme | Desteklenen kaynaklarda |
| Fabric öğeleri (işlem hattı, Dataflow Gen2) | Var | Yok | Desteklenenlerde |
| Yüksek erişilebilirlik | Küme | Yok | Sabit yapılandırma |
| Gereksinim | Pro yeterli | Pro yeterli | Fabric ya da Premium kapasite, ek ücret |
Learn kişisel moddan mümkünse kaçınmayı önerir: kullanıcının bilgisayarı kapanınca yenileme durur ve yönetilmesi zordur. Kısıtlamak için ağ geçidi kiracı ilkesi vardır. Bir bilgisayarda en çok bir standart ve bir kişisel kurulum olur.
Kurulum şartları
- 64 bit Windows Server 2019, 2022 ya da 2025 önerilir; 8 çekirdek, 8 GB bellek, biriktirme için SSD. En düşük şart: Windows 10 ya da 11, .NET Framework 4.8.
- Etki alanı denetleyicisi, Server Core ve Windows kapsayıcısına kurulmaz.
- Dizüstü bilgisayar ya da uyuyan makine olmaz; kablolu ağ yeğlenir.
- Kuran kişi makinede yönetici olmalı, iş hesabıyla oturum açmalı.
- Aynı veri merkezine, kaynağa yakın kurmak gecikmeyi azaltır.
Kurtarma anahtarı
Kurulum sırasında verdiğin kurtarma anahtarı, ağ geçidini taşımak ya da kümeye makine eklemek için gerekir. Microsoft geri getiremez. Parola kasasına koy; kişinin not defterinde olmasın. Ağ geçidi yöneticisi şirketten ayrıldığında anahtar da gittiyse gerçek sorun yaşarsın.
Küme (cluster)
Üretim için Learn küme kullanmayı güçlü biçimde önerir: birincil düğüm düşerse istek sıradakine gider, yük paylaşılır, güncelleme tek tek yapılır. İkinci kurulumda Var olan bir ağ geçidi kümesine ekle seçilir ve birincinin kurtarma anahtarı girilir. Üyeler aynı sürümde olmalı, çevrim dışı üye kaldırılmalı. Üretim ve test için ayrı küme kur.
Bağlantı ve roller
Yazılımı kurmak yetmez. Service’te Ayarlar → Bağlantıları ve ağ geçitlerini yönet ekranında kaynak için bağlantı oluşturursun: sunucu, veritabanı, kimlik bilgisi, gizlilik düzeyi. Sonra anlam modeli ayarlarında Ağ geçidi ve bulut bağlantıları altında bu bağlantıyla eşlersin.
| Rol | Ne yapar? |
|---|---|
| Ağ geçidi: Yönetici | Ağ geçidini ve üyeleri yönetir |
| Ağ geçidi: Bağlantı oluşturucu (paylaşımlı ya da paylaşımsız) | Bağlantı oluşturur |
| Bağlantı: Sahip, Paylaşabilen kullanıcı, Kullanıcı | Bağlantıyı kullanır, paylaşır |
Dikkat: çalışma alanında Yönetici olmak ağ geçidi izni vermez. Yenilemeyi zamanlamak için bağlantının kullanıcı listesinde olman gerekir. Tek kurumsal hesapla bağlantı kurmak, herkesin o kimlikle sorgu göndermesi demektir; kaynak sistemde kullanıcıya göre güvenlik gerekiyorsa Entra SSO (DirectQuery) düşünülür.
Bakım
- Her ay yeni sürüm çıkar; yalnız son altı sürüm desteklenir. Önce test kümesinde dene, sonra üretimde düğüm düğüm güncelle. Geri alma yoktur, öncesinde makine görüntüsü al.
- Günlükleri ve Windows performans sayaçlarını izle. Yavaşlıkta biriktirme yerine akış, antivirüs dışlaması değerlendirilir.
- Parola değişimi takvimini bağlantılarla eşle.
Fabric’te ağ geçidi
Dataflow Gen2, işlem hattı ve Copy job aynı standart ağ geçidini kullanır. Fark:
- İşlem hatları için sürüm 3000.214.2 ya da sonrası gerekir, güvenlik duvarında
*.frontend.clouddatahub.netçıkışı açılmalı. - Dataflow Gen2 lakehouse’a yazarken 443 yetmeyebilir: ara depodan (staging) okuma SQL analiz uç noktasına TCP 1433 kullanır. Yenileme tablosu “Başarılı” derken
WriteToDatabaseTableFrom_...etkinliği “Başarısız” görünebilir. - Direct Lake yalnız bulut bağlantısı kullanır, ağ geçidi kullanmaz.
- Özel bağlantı (private link) açıksa şirket içi ağ geçidi desteklenmez; VNet ağ geçidi gerekir.
Teşhis
| Belirti | Kontrol |
|---|---|
| “Ağ geçidi çevrim dışı” | Makine açık mı, servis çalışıyor mu, küme üyesi var mı? |
| “Veri kaynağı tanımlı değil” | Bağlantı adı, sunucu ve veritabanı .pbix’teki ile harfi harfine aynı mı? Bulut kaynağı da tanımlı mı? |
| Kullanıcı bağlantıyı listede görmüyor | Bağlantı kullanıcı listesine eklenmemiş |
| Yenileme başlıyor, sorgu zaman aşımı | Kaynak yavaş, CPU dolu; Import ve DirectQuery için ayrı küme |
| Kimlik doğrulama hatası (Windows) | Makine kaynakla aynı etki alanında mı, servis hesabı yetkili mi? |
| Eski sürüm uyarısı, Fabric bağlantısı olmuyor | Sürüm ve *.frontend.clouddatahub.net çıkışı |
Ağ geçidi günlüğünden hangi düğümün sorun çıkardığını bulmak bir sorgudur. Örnek bir günlük tablosu üzerinde:
EVALUATE
VAR Gunluk =
DATATABLE("Dugum", STRING, "Durum", STRING, {
{"GW-01", "Tamam"}, {"GW-01", "Tamam"}, {"GW-02", "Hata"}, {"GW-02", "Hata"}, {"GW-02", "Tamam"}
})
RETURN
GROUPBY(Gunluk, [Dugum], "Hata", SUMX(CURRENTGROUP(), IF([Durum] = "Hata", 1)))