Raporla hikâye anlatmak: yer işareti, araç ipucu, detay, gezinme

Yer işaretleri ve düğmeler, rapor sayfası araç ipuçları, detay sayfaları, sayfa gezgini, seçim bölmesi ve katmanlar.

Bu sayfa dersin okuma sürümüdür. Metin bir kutuyu çalıştırmanı ya da adıma geçmeni söylüyorsa dersi uygulamada aç.

Seçim bölmesi: katmanlar ve gruplar

Görünüm → Seçim. Sayfadaki her nesne (görsel, şekil, düğme) listelenir. Buradan:

Nesneleri gizle/göster (göz simgesi). Yer işaretleri bu görünürlüğü kaydeder.
Katman sırasını değiştir (arka plan kutusu altta, grafik üstte).
Grupla (Ctrl + G): bir kart, başlığı ve arka planı tek nesne gibi taşınır ve gizlenir.
Sekme sırası: klavyeyle gezinme sırası (erişilebilirlik).

Yer işaretleri

Görünüm → Yer işaretleri → Ekle. Bir yer işareti sayfanın o anki durumunu kaydeder. Yer işaretinin … menüsünde neleri kaydedeceğini seçersin:

Seçenek	Kaydeder	Kapalıysa
Veri	Filtreler, dilimleyiciler, sıralama, detaya inme durumu	Yer işaretine geçince filtreler değişmez
Görüntü	Görünürlük (Seçim bölmesi), odak modu	Görünürlük değişmez
Geçerli sayfa	Hangi sayfada olunduğu	Yer işareti bulunulan sayfada uygulanır
Tüm görseller / Seçili görseller	Kapsam	Yalnızca seçili görsellere uygulanır

Klasik kalıp: Grafik ↔ Tablo geçişi

Aynı yere bir grafik ve aynı veriyi gösteren bir tablo koy.
Seçim bölmesinde tabloyu gizle → “Grafik” yer işareti (yalnızca Görüntü açık, Veri kapalı; böylece kullanıcının filtreleri korunur).
Grafiği gizle, tabloyu göster → “Tablo” yer işareti.
İki düğme ekle (Ekle → Düğmeler) → Biçim → Eylem → Tür: Yer işareti → ilgili yer işareti.

Birden çok yer işaretini bir yer işareti grubuna koyup Ekle → Düğmeler → Yer işareti gezgini ile sekme gibi görünen bir düğme şeridi oluşturabilirsin.

Rapor sayfası araç ipuçları

Yeni sayfa → Biçim → Sayfa bilgileri → Araç ipucu olarak kullan: Açık. Tuval ayarları → Tür: Araç ipucu (küçük boyut).
Bu sayfaya küçük görseller koy (ör. kategorinin aylık eğilimi + iki kart).
Ana sayfadaki görselin Biçim → Genel → Araç ipuçları → Tür: Rapor sayfası → Sayfa: bu sayfa.

Fareyle bir çubuğun üzerine gelince, mini sayfa o çubuğun filtresiyle (ör. Kategori = Kitap) açılır. Örnek raporlar'da kategori grafiklerinin üzerine gelince açılan mini eğilim grafiği bu özelliğin benzetimidir.

Detay sayfası (drillthrough)

“Ürün Detayı” sayfası oluştur; Urunler[Urun] alanını Görselleştirmeler bölmesindeki Detaylandırma kutusuna sürükle.
“Tüm filtreleri koru” açıksa kaynak sayfadaki diğer filtreler (yıl, kanal) de taşınır.
Power BI sayfaya otomatik bir geri düğmesi ekler.
Kullanıcı herhangi bir sayfada bir ürüne sağ tık → Detaya git → Ürün Detayı.
Daha keşfedilebilir yol: bir düğmenin Eylem türünü Detaya git yap; düğme, kullanıcı bir ürün seçince etkin olur. Düğme metnini ölçüyle dinamik yapabilirsin: "Ayrıntı: " & SELECTEDVALUE(Urunler[Urun], "bir ürün seç").

Gezinme

Sayfa gezgini (Ekle → Düğmeler → Gezgin → Sayfa gezgini): Tüm görünür sayfalar için otomatik düğmeler. Gizli sayfalar dahil edilmez.
Düğme eylemleri: Geri, Yer işareti, Detaya git, Sayfa gezintisi, Web URL'si, Tüm dilimleyicileri temizle (yeni “Filtreleri temizle” eylemi).
Dilimleyicileri eşitle: Bir dilimleyiciyi seç → Görünüm → Dilimleyicileri eşitle → hangi sayfalarda eşitleneceğini ve görüneceğini işaretle. “Görünür değil ama eşitlenmiş” bir dilimleyici, seçimi sayfadan sayfaya taşır.

Hikâye akışıİyi bir rapor bir soru zinciridir: Özet sayfası (ne oldu?) → Analiz sayfası (neden?) → Detay sayfası (hangi kayıtlar?). Gezinmeyi bu sıraya göre kur; kullanıcı her zaman bir “Geri” ve “Filtreleri temizle” düğmesi bulsun.

Uzmanlaş

Anlatı akışı: dört soruluk iskelet

Bölge müdürü toplantıya 10 dakika ayırıyor. Rapor ona dört soruyu sırayla cevaplamalı:

Bağlam: Neye bakıyoruz? (Dönem, kapsam, hedef.)
Bulgu: Ne oldu? Tek cümle: “2024’te net satış hedefin yaklaşık %2 altında kaldı.”
Neden: Kim ya da ne sürükledi? Kategori, kanal, temsilci kırılımı.
Eylem: Ne yapılmalı? Sahip ve tarih (Rapordan karara dersinde bunu ayrıntılı gördün).

Bu iskelet sayfa düzenine doğrudan çevrilir: üst şeritte bağlam (dönem dilimleyicisi + hedef kartı), altında bulgu başlığı, ortada neden grafikleri, sağ altta eylem notu. Hikâye sayfadan sayfaya da akar: Özet → Analiz → Detay. Modelde 2024 için Hedef Gerçekleşme % yaklaşık %97,9; 2023 için %99,6. Yani bulgu cümlesi “hedefe çok yaklaştık ama iki yıldır altındayız” olabilir; grafik bu cümleyi kanıtlamak için oradadır.

Bulgu başlığını ölçüye bağlamak

Elle yazılmış bulgu başlığı ilk filtrede yalan söyler. “Elektronik lider” başlığı, kullanıcı 2022’yi seçtiğinde de durur. Başlığı ölçüyle üret: Biçim → Genel → Başlık → metnin yanındaki fx → Alan değeri.

Lider Kategori Metni =
VAR Lider = TOPN(1, VALUES(Kategoriler[Kategori]), [Net Satış])
VAR Ad = CONCATENATEX(Lider, Kategoriler[Kategori], ", ")
VAR Pay = DIVIDE(CALCULATE([Net Satış], Lider), [Net Satış])
RETURN Ad & " satışın %" & FORMAT(Pay * 100, "0") & " kadarını taşıyor"

Bu ölçü tüm dönemde “Elektronik satışın %27 kadarını taşıyor” üretir. FORMAT(Pay, "0%") yazsaydın sonuç “27%” olurdu; Türkçe yazımda yüzde işareti sayının önüne gelir. Ölçü kategori kırılımlı bir görselde kullanılmaz; her satırda kendi kategorisini %100 ile yazar. Başlık ve kart ölçüleri görselin değil sayfanın bağlamında çalışacak şekilde yazılır.

Eşitlik durumuTOPN eşit değerleri birlikte döndürür. İki kategori aynı satışta ise Ad “A, B” olur; CONCATENATEX’in ayırıcısı bu yüzden virgüldür. Eşitliği görmezden gelen bir ölçü, rapor yıllarca çalışırken bir gün tek bir adı rastgele seçer.

Yer işareti stratejisi: az, adlı, bakımlı

Yer işareti kurulumunu gördün; asıl sorun altı ay sonra gelir. Rapora yeni bir görsel eklenir, eski yer işaretleri onu bilmez: “Tablo” yer işaretine geçince yeni görsel de gizlenir ya da yanlış yerde kalır. Kurallar:

Ad standardı: Sayfa | Durum biçimi (“Özet | Grafik”, “Özet | Tablo”). Yer işareti bölmesinde sırala, gruplara ayır.
Kapsamı daralt: Yalnızca değişen görselleri seçip “Seçili görseller” ile kaydet. Sayfaya eklenen yeni görsel yer işaretinden etkilenmez.
Veri seçeneğini bilinçli seç: Görünürlük değiştiren yer işaretlerinde Veri kapalı olsun; kullanıcının filtresi korunur.
Patlamayı fark et: 3 ölçü × 3 görsel türü için 9 yer işareti yapıyorsan yanlış araçtasın. Ölçü değiştirmek için alan parametresi ya da ölçü seçici tablo (Seçili Ölçü kalıbı) daha az bakım ister.
Kişisel yer işaretleri: Okuyucu kendi filtre durumunu kişisel yer işareti olarak kaydedebilir; rapor yer işaretleri tasarım içindir, kişisel yer işaretleri kullanıcı içindir.

Düğme gezintisi ve açıklama metni

Gezinme şeridi tüm sayfalarda aynı yerde, aynı sırada durmalı; bir sayfadaki şeridi kopyalayıp diğerlerine yapıştırmak konumu korur. Etkin sayfa düğmesi farklı görünmeli: Sayfa gezgini bunu “Seçili” durum biçimiyle kendisi yapar. Düğme hedefini sabit bir sayfa yerine bir ölçüye bağlayabilirsin (Eylem → Hedef → fx): ölçü, kullanıcının seçimine göre sayfa adını metin olarak döndürür. Sayfa adı değişirse ölçü bozulur; sayfa adlarını sabitle ve belgeye yaz.

Açıklama metni için üç katman kullan:

Bulgu başlığı: Ölçüyle üretilen tek cümle.
Metin kutusu + değer: Metin kutusunda “+ Değer” ile cümlenin içine canlı bir sayı yerleştirilir; filtre değişince sayı güncellenir.
Tanım notu: “Net Satış: iptaller hariç, KDV hariç.” Sayfanın altında küçük puntoyla ya da bir bilgi (i) düğmesinin araç ipucunda. Tanımı olmayan KPI toplantıda tartışma çıkarır.