Düzenleyicinin beş bölümü
Power BI Desktop’ta Giriş → Verileri dönüştür Power Query Düzenleyicisi’ni açar. Burada yaptığın hiçbir şey kaynak veriyi değiştirmez: düzenleyici yalnız verinin görünümünü şekillendirir ve her işlemi bir adım olarak kaydeder. Learn düzenleyiciyi beş bölüme ayırır:
| Bölüm | Ne gösterir | Bilmen gereken |
|---|---|---|
| Şerit | Sekmeler: Giriş, Dönüştür, Sütun ekle, Görünüm, Araçlar, Yardım | Aynı komut birden çok sekmede olabilir. Dönüştür sütunu değiştirir, Sütun ekle yeni sütun açar. |
| Sorgular bölmesi | Dosyadaki tüm sorgular | Sağ tık: Çoğalt, Başvuru, Yüklemeyi etkinleştir, Rapor yenilemeye dahil et, Gruba taşı, Create Function. |
| Geçerli görünüm | Varsayılan olarak veri önizlemesi | Önizleme, verinin tamamı değil örneğidir. Schema view ve Diagram view şu an yalnız Power Query Online’da. |
| Sorgu ayarları | Sorgu adı ve Uygulanan adımlar | Adıma tıklayınca o andaki veri görünür. Dişli simgesi ayarları açar. Adım adını ve açıklamasını Özellikler’den değiştir. |
| Durum çubuğu | Çalışma süresi, sütun ve satır sayısı, işlem durumu | Sol alttaki Column profiling based on top 1000 rows yazısına tıklayıp profili tüm veriye genişletebilirsin. |
Adlar hakkındaMicrosoft Learn’in Türkçe sayfalarında doğrulanan adlar Türkçe yazıldı: Giriş, Dönüştür, Sütun ekle, Görünüm, Araçlar, Sorgular, Uygulanan adımlar, Sorgu ayarları, Gelişmiş Düzenleyici, Kapat ve Uygula, Koşullu sütun, Dizin sütunu, Pivot sütunu, Satırları ters çevir. Doğrulayamadığımız komutlarda İngilizce ad ana addır, parantezdeki Türkçe yalnız açıklamadır. Masaüstünün Türkçe arayüzünde ad farklı olabilir; şerit sürümden sürüme de değişir. Bu ders Power BI Desktop açılarak değil, belgelerden hazırlandı.
Uygulanan adımlar menüsü
Adıma sağ tıklamak, kod yazmadan yapabileceğin en güçlü işlerin yeridir.
| Komut | Ne işe yarar | Ne zaman | Ürettiği M | Sık tuzak |
|---|---|---|---|---|
| Edit Settings (dişli) | Adımın iletişim kutusunu yeniden açar. | Filtre değerini ya da birleştirme türünü değiştirmek. | M adımı üretmez | Elle düzenlediğin M adımında dişli çıkmayabilir. |
| Rename / Properties | Adı ve açıklamayı değiştirir. | Kodu okunur kılmak için. | #"Filtrelenen Satırlar" = ... | Sonraki adımlar yeni adı otomatik izler; elle yazdığın kod da düzenleyicide güncellenir, dışarıya yapıştırdığın kod güncellenmez. |
| Delete / Delete Until End | Adımı ya da sonrasını siler. | Yanlış yola sapınca. | M adımı üretmez | Sonraki adım silinen sütuna bakıyorsa o adım hata verir. |
| Insert Step After | Araya adım ekler. | Süreci baştan kurmadan düzeltmek. | = #"Önceki Adım" | Araya eklenen dönüşüm sonraki adımların beklediği sütunu değiştirebilir. |
| Move Before / Move After | Adımın sırasını değiştirir. | Filtreyi öne almak. | M adımı üretmez | Sıra sonucu değiştirebilir: filtreden önce ve sonra Dizin sütunu farklı numara verir. |
| Extract Previous | Önceki adımları yeni sorguya taşır. | Uzun sorguyu bölmek, ortak hazırlığı paylaşmak. | Kaynak = #"Yeni Sorgu" | Yeni sorgu yüklenmesin diye yüklemeyi kapat. |
| View Native Query (Yerel sorguyu görüntüle) | Adımın kaynağa gönderdiği SQL’i gösterir. | Katlanıp katlanmadığını görmek. | M adımı üretmez | Soluk görünmesi kesin kanıt değildir; katlama göstergelerine de bak (Online). |
Giriş sekmesi
| Komut | Ne işe yarar | Ne zaman | Ürettiği M | Sık tuzak |
|---|---|---|---|---|
| Kapat ve Uygula (Close & Apply) | Değişiklikleri modele yükler, düzenleyiciyi kapatır. Dosya menüsünde de var. | İş bitince. | M adımı üretmez | Yalnız Kapat dersen rapor eski veriyle kalır, üstte bekleyen değişiklik uyarısı çıkar. Kaydetmek ayrı iştir: Dosya → Kaydet. |
| New Source (Yeni kaynak) | Yeni bağlantı ve sorgu ekler. | İkinci kaynağı getirmek. | Sql.Database("srv", "db") | Farklı gizlilik düzeyli kaynakları birleştirmek firewall hatası verir. |
| Recent Sources / Enter Data | Son kaynaklar; elle küçük tablo. | Küçük eşleme tablosu. | Table.FromRows(Json.Document(Binary.Decompress(...))) | Elle girilen veri kaynakta değil dosyadadır; yenilemeyle güncellenmez. |
| Data source settings | Kimlik bilgisi ve gizlilik düzeyi. | Şifre değişince, kaynak taşınınca. | M adımı üretmez | Kaynak yolu burada değişir; M’de elle değiştirmek her sorguda ayrı iş çıkarır. |
| Manage Parameters | Sunucu adı, tarih eşiği gibi değerleri tek yerde tutar. | Geliştirme ve canlı ortam geçişi. | "srv" meta [IsParameterQuery = true, Type = "Text", IsParameterQueryRequired = true] | Parametre türü sütun türüyle uyuşmalı: Metin parametre ile tarih filtre hata verir. |
| Refresh Preview (Önizlemeyi yenile) | Önbellekteki önizlemeyi kaynaktan yeniden okur. | Kaynak dosya değiştiyse, yeni sütunu görmek için. | M adımı üretmez | Modeli yenilemez. Modeli güncelleyen Kapat ve Uygula ile rapordaki Yenile’dir. |
| Advanced Editor (Gelişmiş Düzenleyici) | Sorgunun tüm M kodu. Görünüm sekmesinde de var. | Elle düzenleme, paylaşma. | let ... in ... | Bitti demeden kapatırsan değişiklik gider. Söz dizimi hatası sorguyu kaydettirmez. |
| Choose Columns / Remove Columns | Sütun seçer ya da siler. | Gereksiz sütunları modele almamak. | Table.SelectColumns(t, {"a", "b"}) | Remove Columns adı geçen sütuna bağlıdır, yeni sütun içeri girer. Şema oynaksa Choose Columns daha sağlamdır. |
| Keep Rows (Satırları tut) | İlk, son, aralık, yinelenen, hatalı satırları tutar. | Geliştirirken küçültme, hata incelemesi. | Table.FirstN(t, 100) | Keep Top adımını kaldırmayı unutursan model eksik yüklenir. |
| Remove Rows (Satırları kaldır) | Üst, alt, boş, yinelenen, hatalı satırları siler. | Excel başlık ve dip toplam temizliği. | Table.Skip(t, 3) | Remove Duplicates seçili sütunlara bakar, yalnız ilk görülen kalır. Sıra garanti değildir. |
| Sort | Satırları sıralar. | Dizinden önce ya da “ilk kayıt” kalıbında. | Table.Sort(t, {{"Tutar", Order.Descending}}) | Tüm satırları okur, yavaştır. Rapordaki sıra görselden gelir, buradan değil. |
| Merge Queries (Sorguları birleştir) | Sütun ekler: anahtar eşleşmesiyle ikinci sorgudan. | Boyuttan alan getirmek. | Table.NestedJoin(a, {"k"}, b, {"k"}, "b", JoinKind.LeftOuter) | Sağ tablodaki yinelenen anahtar satırları çoğaltır. Eşleşme harfe ve boşluğa duyarlıdır. |
| Append Queries (Sorguları ekle) | Satır ekler: aynı yapıdaki sorgular alt alta. | Aylık dosyalar. | Table.Combine({a, b}) | Sütunlar ada göre eşleşir: Şehir ve Sehir iki ayrı sütun olur, boşluklar null kalır. |
| Combine Files (Dosyaları birleştir) | Klasördeki dosyaları tek şablonla okur, yardımcı sorgular üretir. | Aynı yapıda çok dosya. | Folder.Files("C:\Veri") | Örnek dosyayı değiştirmek işlevi de değiştirir. Klasöre yabancı dosya düşerse birleştirme bozulur. Bkz. M klasör dersi. |
Görünüm sekmesi
Görünüm komutları M adımı üretmez, yalnız ne gördüğünü değiştirir. Profil araçları için Lab’de Görünüm sekmesini aç: sayılar o anki tablodan hesaplanır.
| Komut | Ne işe yarar | Ne zaman | Ürettiği M | Sık tuzak |
|---|---|---|---|---|
| Query Settings / Formula Bar | Sağ bölmeyi ve formül çubuğunu açıp kapatır. | Formül çubuğu kapalıysa M’yi göremezsin. | M adımı üretmez | İlk iş formül çubuğunu aç: öğrenmenin en hızlı yolu her adımın M’sini görmektir. |
| Column quality (Sütun kalitesi) | Geçerli, hata, boş yüzdesi. | Tür değiştirmeden önce ve sonra. | M adımı üretmez | Varsayılan olarak ilk 1000 satıra bakar. Hata sonra çıkıyorsa yüzde 100 geçerli görebilirsin. |
| Column distribution (Sütun dağılımı) | Ayrı (distinct) ve tek (unique) değer sayısı. | Anahtar adayını sınamak. | M adımı üretmez | Ayrı: farklı değer sayısı. Tek: yalnız bir kez geçen değer sayısı. Anahtarda ikisi satır sayısına eşit olmalı. |
| Column profile (Sütun profili) | Seçili sütunun istatistikleri ve değer dağılımı önizlemenin altında. | Uç değer ve dağılım. | M adımı üretmez | Sayıyı raporda kullanacaksan tüm veriye geçir: durum çubuğundan “entire data set”. |
| Monospaced / Show whitespace | Eşit aralıklı yazı ve boşluk işaretleri. | Sondaki boşluğu ya da satır sonunu görmek. | M adımı üretmez | Eşleşmeyen birleştirmenin nedeni çoğu kez görünmeyen boşluktur. |
| Go to Column | Sütuna atlar. | Çok sütunlu tablo. | M adımı üretmez | Yalnız gezinme; adım üretmez. |
| Query Dependencies | Sorguların birbirine ve kaynaklara bağımlılık şeması. | Etki analizi: sorguyu silmeden önce. | M adımı üretmez | Düzenleme yapılmaz, yalnız okunur. |
Araçlar sekmesi
| Komut | Ne işe yarar | Ne zaman | Ürettiği M | Sık tuzak |
|---|---|---|---|---|
| Start / Stop Diagnostics (Sorgu tanılaması) | Başlattıktan sonraki değerlendirmeleri izler. | Yavaş sorguda süre nereye gidiyor? | M adımı üretmez | Mutlaka Stop de: durdurmazsan izler kaybolur. Sonuç, yeni sorgular olarak gelir. Exclusive duration yüzdesini yalnız aynı Id içinde topla. |
| Diagnose Step | Yalnız görüntülediğin adımı tanılar. | Sorunu tek adıma indirmek. | M adımı üretmez | Düzenleme sırasındaki önbellek süreleri gerçek yenilemeden farklı olabilir. |
| Diagnostic Options | Hangi çıktıların üretileceği. | Yönetici izni yoksa: Options → Diagnostics → Enable in Query Editor. | M adımı üretmez | Bu yöntem önizlemeyi izler, tam yenilemeyi izlemez. |
Elle denePower Query Lab sayfasında Görünüm sekmesini aç, üç kutuyu da işaretle, bir sütuna tıkla: istatistikler ve değer dağılımı tablodan hesaplanır. Sıradaki ders Dönüştür ve Sütun ekle sekmelerini tamamlıyor.