Dashboard için sorgu tasarımı

Grafikte boşluk olmasın

Bir günde hiç sipariş yoksa GROUP BY o günü hiç döndürmez ve çizgi grafik yanlış görünür. Çözüm: tarih iskeleti (date spine) üret, LEFT JOIN yap, NULL'ları 0 yap.

WITH RECURSIVE gun(d) AS (
  SELECT '2024-12-01' UNION ALL SELECT date(d, '+1 day') FROM gun WHERE d < '2024-12-31'
),
satis AS (
  SELECT order_date, COUNT(*) AS siparis FROM orders GROUP BY order_date
)
SELECT g.d AS tarih, COALESCE(s.siparis, 0) AS siparis
FROM gun g LEFT JOIN satis s ON s.order_date = g.d
ORDER BY g.d;

BI aracına hazır tablo ilkeleri

• Uzun format: (tarih, boyut, metrik_değeri) şeklinde tablolar Tableau, Power BI, Looker gibi araçlarda en esnek kullanımı sağlar.
• Hesaplamayı veritabanında yap, aracın içinde değil; tanım tek yerde kalır.
• Tanecik düzeyini adlandır: agg_daily_channel gibi.
• Oranları ayrı sütunlarda payda ve pay olarak da ver; böylece araç farklı düzeylerde doğru toplayabilir (oranların ortalaması alınmaz!).

Derinleş: Dönem karşılaştırması, kümülatif ve hareketli ortalama

Yönetici bir dashboard'a baktığında hep aynı üç soruyu sorar: “Geçen yıla göre nasılız?”, “Yıl başından beri neredeyiz?”, “Gidişat ne yönde?”. Bunların SQL karşılıkları sırasıyla yıllık karşılaştırma (YoY), kümülatif toplam (YTD) ve hareketli ortalamadır.

Yıl içi kümülatif

WITH a AS (
  SELECT strftime('%Y-%m', o.order_date) AS ay,
         SUM(oi.quantity * oi.unit_price * (1 - oi.discount)) AS ciro
  FROM orders o JOIN order_items oi ON oi.order_id = o.order_id
  WHERE o.status = 'delivered'
    AND o.order_date >= '2024-01-01' AND o.order_date < '2025-01-01'
  GROUP BY strftime('%Y-%m', o.order_date)
)
SELECT ay, ROUND(ciro) AS ciro,
       ROUND(SUM(ciro) OVER (ORDER BY ay ROWS BETWEEN UNBOUNDED PRECEDING AND CURRENT ROW)) AS ytd
FROM a
ORDER BY ay;

Yıllık karşılaştırmada üç tuzak

• Eksik ay: LAG(ciro, 12) ancak her ay satırı varsa “12 ay önce”dir. Bir ay eksikse 12 satır geri gitmek başka bir aya düşer. Güvenli yol, tabloyu kendisiyle yıl − 1 ve aynı ay üzerinden birleştirmek ya da önce tarih iskeleti kurmaktır.
• Küçük taban: Ocak 2024 cirosu, Ocak 2023'e göre %227 artmış görünüyor. Çünkü Ocak 2023'te yalnızca 13 bin TL'lik satış vardı. Yüzdenin yanına her zaman mutlak değeri de koy.
• Yarım dönem: Ayın 15'inde bakılan “bu ay”, geçen yılın tam ayıyla karşılaştırılmaz. Ya aynı gün sayısını (ay başından bugüne) karşılaştır ya da tamamlanmamış dönemi grafikte ayrı işaretle.

Hareketli ortalama

Günlük sipariş sayısı gürültülüdür; 7 günlük hareketli ortalama haftanın günü etkisini düzler. ROWS BETWEEN 6 PRECEDING AND CURRENT ROW “son 7 satır” demektir, “son 7 gün” değil. Sipariş olmayan günler tabloda yoksa pencere 7 günden daha geriye uzanır. Bu yüzden hareketli ortalamayı her zaman tarih iskeletinin üzerinde hesapla. Pencerenin ilk 6 gününde de 7'den az değer vardır. Raporda bu “ısınma” dönemini ya göstermez ya da önceki ayın verisini pencereye katarsın.