Bitirme projesi (Temeller): Anadolu Market için ilk raporun

Tek tabloda seçme, filtreleme, sıralama, hesaplama, gruplama, CASE ve tarih fonksiyonlarıyla altı soruluk bir yönetici raporu.

Bu sayfa dersin okuma sürümüdür. Metin bir kutuyu çalıştırmanı ya da adıma geçmeni söylüyorsa dersi uygulamada aç.

Senaryo

Anadolu Market'in satış müdürü, yıl sonu toplantısı öncesinde senden kısa bir rapor istiyor. Henüz tabloları birleştirmeyi bilmen gerekmiyor: her soru tek bir tabloyla çözülür. Bu projede şimdiye kadar öğrendiklerini bir arada kullanacaksın.

Soru	Kullanacağın konular
1. Kanal performansı	WHERE ile tarih aralığı, GROUP BY, ORDER BY
2. Elektronik kâr marjı	Hesaplanan sütun, ROUND, sıralama
3. Kalabalık şehirler	GROUP BY, HAVING
4. Yaş grupları	CASE, GROUP BY
5. E-posta sağlayıcıları	LIKE, koşullu sayım
6. Stok uyarısı	Çoklu koşul, NULL, sıralama ve ilk N satır

Kullanacağın tablolar

orders: order_id, customer_id, order_date, status (delivered, shipped, cancelled, returned), channel (web, mobile, store)
products: product_id, name, category, price, cost, stock
customers: customer_id, first_name, last_name, gender, birth_year, city, email, signup_date, segment

Çalışma önerisiHer soruda önce SELECT * ile ilgili satırlara bak, sonra sütunları ve koşulları ekle. Sonucu yorumlamayı da unutma: hangi kanal öne çıkıyor, hangi ürün en az kâr bırakıyor?

Derinleş: işi baştan sona yapmak

Brif: Satış müdürü“Perşembe yıl sonu toplantısı var. Hangi kanala, hangi kategoriye yatırım yapacağımıza karar vereceğiz. Bana tek sayfa yeter: altı sorunun sonucu, her birinin altında bir cümle yorum.”

Çalışma planı

Veriyi tanı. Soruya başlamadan önce tablonun kaç satır olduğunu, tarih aralığını ve boş değerleri gör. Aşağıdaki sorgu orders için bunu tek satırda verir: 910 sipariş, 2022-06-22 ile 2024-12-31 arası.
Varsayımlarını yaz. Örneğin “2024 = 1 Ocak dahil, 1 Ocak 2025 hariç”, “iptal edilen siparişler de sayılıyor”. Müdür aynı sayıyı başka biçimde hesaplarsa farkın nedenini bu notlar açıklar.
Soruyu böl. “Kanal performansı” aslında iki sorudur: kaç sipariş geldi, kaçı iptal oldu? Önce sayıyı, sonra oranı hesapla.

SELECT COUNT(*) AS satir, MIN(order_date) AS ilk_tarih, MAX(order_date) AS son_tarih,
       SUM(CASE WHEN channel IS NULL THEN 1 ELSE 0 END) AS kanal_bos,
       COUNT(DISTINCT status) AS durum_cesidi
FROM orders;

Kontrol listesi

Toplam tutuyor mu? Kanal sayıları toplanınca 2024'ün toplam sipariş sayısını (537) vermeli. Vermiyorsa NULL kanal ya da yanlış tarih aralığı var.
Payda doğru mu? Gmail oranında payda tüm müşteriler (150) mi, e-postası bilinenler (139) mi? %31,3 ile %33,8 arasındaki fark bu seçimden doğar; hangisini kullandığını yaz.
Uç değerler. Stoğu 0 olan ürün hata mı, gerçekten tükenmiş mi? Fiyatı maliyetinden düşük ürün var mı?

Teslim

Her soru için küçük bir tablo; kanal karşılaştırmasına sütun grafik yeter. En üste üç cümle:

Yönetici özeti örneği2024'te 537 sipariş alındı; mobil (235) ve web (224) siparişlerin %85'inden fazlasını getiriyor. Web'de iptal oranı %11,2 ile mağazanın (%3,8) yaklaşık üç katı; ödeme ve teslimat adımları incelenmeli. Elektronikte en düşük marj Powerbank'ta (%31,9); fiyatı ya da tedarikçisi gözden geçirilmeli.

Kendini değerlendir

Ölçüt	Başlangıç	İyi	Mükemmel
Doğruluk	Sorgular çalışıyor	Tarih aralığı ve NULL doğru ele alınmış	Varsayımlar yazılı, eşitlik bozucu sıralama var
Doğrulama	Kontrol yok	Toplamlar karşılaştırılmış	Her oranın paydası açıkça belirtilmiş
Sunum	Ham sonuç tabloları	Her tabloya bir cümle yorum	Karara bağlanan üç cümlelik özet

Aşağıdaki ek görevler, raporu “sayım”dan “karar”a taşıyan iki soru ekliyor.