Pencere fonksiyonlarına giriş (window functions): OVER ve PARTITION BY

Bu sayfa dersin okuma sürümüdür. Metin bir kutuyu çalıştırmanı ya da adıma geçmeni söylüyorsa dersi uygulamada aç.

GROUP BY satırları ezer, pencere fonksiyonu ezmez

GROUP BY her grup için tek satır döndürür. Ama bazen hem ayrıntıyı hem özeti aynı satırda isteriz: “Her çalışanın maaşı ve departmanının ortalaması”. Pencere fonksiyonu tam olarak budur.

SELECT first_name, dept_id, salary,
       AVG(salary) OVER (PARTITION BY dept_id) AS dept_ort,
       salary - AVG(salary) OVER (PARTITION BY dept_id) AS fark
FROM employees
WHERE dept_id IS NOT NULL;

OVER (): Pencere tüm sonuç kümesidir.
OVER (PARTITION BY x): Her x grubu ayrı bir penceredir.
OVER (ORDER BY y): Pencere sıralıdır; toplamalar kümülatif olur (sonraki derste).

Paya oranlamak

Her kategorinin toplam içindeki payı:

SELECT category,
       COUNT(*) AS urun,
       ROUND(100.0 * COUNT(*) / SUM(COUNT(*)) OVER (), 1) AS yuzde
FROM products
GROUP BY category
ORDER BY urun DESC;

Burada SUM(COUNT(*)) OVER () “tüm grupların sayılarının toplamı” demektir; pencere fonksiyonları GROUP BY'dan sonra çalıştığı için bu mümkündür.

Nerede kullanılamaz?Pencere fonksiyonları SELECT ve ORDER BY'da kullanılabilir; WHERE, GROUP BY ve HAVING'de kullanılamaz. Pencere sonucuna göre filtrelemek için sorguyu CTE/alt sorguya sarman gerekir.

Derinleş: GROUP BY ile pencereyi birlikte kullanmak

Pencere fonksiyonu GROUP BY'dan sonra çalışır; bu yüzden bir toplamın toplamını alabilir. Her mutfak türünün teslimler içindeki payı:

SELECT r.cuisine,
       COUNT(*) AS siparis,
       ROUND(100.0 * COUNT(*) / SUM(COUNT(*)) OVER (), 1) AS pay
FROM lk_orders o
JOIN lk_restaurants r ON r.restaurant_id = o.restaurant_id
WHERE o.status = 'teslim'
GROUP BY r.cuisine;

SUM(COUNT(*)) OVER (): önce her grup sayılır, sonra tüm grupların sayıları toplanır.