Portföy projesi · gerçek veri

Geç teslimat puanı ne kadar bozuyor, önce neyi denemeli?

Brezilya'daki Olist pazaryerinin gerçek 96.183 teslim edilmiş siparişi (Ocak 2017 - Ağustos 2018). Soru bir operasyon yöneticisinin sorusu: sınırlı kaynakla önce hangi iyileştirmeyi denemeliyim?

%6,8sipariş sözlenen tarihten sonra geldi

%32,6kötü puanın (1-2) geldiği yer bu siparişler

%48,4geç teslimat üç ayda toplandı (Kasım, Şubat, Mart)

Önerim

Önce değerlendirme zamanını ve iletişimi düzelt. Geç siparişlerin %74,5'inde değerlendirme kaydı ürün gelmeden oluşmuş. En ucuz deneme: sözlenen gün geldiğinde ürün yolda ise müşteriye haber ver, değerlendirmeyi teslimattan sonra iste.
Sonra yoğun dönem sözünü dene. Kasım planlanabilir bir dönem. Söz süresini yoğun dönemde kontrollü olarak uzatmayı ve satışa etkisini A/B testiyle ölç.
Satıcı baskısını üçüncü sıraya al. Her satıcı kargoya zamanında verse bile geç teslimatın yalnız %12,4'i kalkıyor. Bütün satıcılara yeni kural yerine, sık geciken satıcılara odaklan.
Sözü genel olarak kısaltma. Üç gün kısaltmak geç oranını %11,3'e çıkarıyor.

1. Puan, sözlenen günde kırılıyor

Çok erken gelmek pek ödüllendirilmiyor: kötü puan oranı, 15 gün erken gelenle 8-14 gün erken gelende neredeyse aynı. Sözlenen günü geçince ise hızla yükseliyor.

Teslimat zamanına göre kötü puan (1-2) oranı, %

ZamanındaGeç

2. Ama bu etkinin büyüklüğü anket zamanına bağlı

En önemli uyarı burada. Basit karşılaştırma geç siparişlerde kötü puanı %62,4, zamanında gelenlerde %9,2 gösteriyor. Fark; ürün kategorisi, tutar, dönem ve eyalet sabitlenince 52,5 puan, aynı satıcı içinde 53,2 puan kalıyor. Yani fark satıcı ya da ürün karışımından gelmiyor.

Sipariş	Değerlendirme kaydı	Sipariş sayısı	Kötü puan
Zamanında	Teslimattan sonra	88.943	%9,2
Geç	Teslimattan sonra	1.629	%25,1
Geç	Ürün gelmeden	4.748	%75,2

Ürünü almış müşteride fark belirgin biçimde iniyor: tablodaki tüm siparişlerde 15,9 puan, regresyonla aynı tek satıcılı örneklemde 16,3 puan. Bu yüzden gerçek etkiyi tek sayıyla söylemiyorum: 16,3 ile 52,5 puan arasında. Teslimattan sonra değerlendirenler daha az geciken siparişler olduğu için alt sınır da tam temiz değil.

3. Gecikme yılın her ayına eşit dağılmıyor

Sipariş ayına göre geç teslimat oranı, %

En yoğun üç ayDiğer aylar

Siparişlerin %21,7'si bu üç ayda, geç teslimatın %48,4'i de öyle. Elimdeki veri Şubat-Mart 2018'in nedenini söylemiyor; önce onu şirkete ve taşıyıcılara sorardım. Bu aylar veriye bakarak seçildiği için tek yılın örüntüsünü mevsimsellik sanmamak gerekir.

4. Hangi kaldıraç ne kadar değiştirir?

Bugünkü durum: 6.530 geç sipariş, %6,8. Aşağıdakiler mekanik hesaptır, gözlenmiş etki değildir.

Senaryo	Bedeli	Geç sipariş	Oran	Fark
Satıcıların tamamı kargoya son tarihinde versin	Satıcı sürecinde iyileşme	5.721	%5,9	−809
Yalnız Kasım, Şubat ve Mart siparişlerinde söz 3 gün uzasın	Siparişlerin %21,7'si için daha uzun söz	5.761	%6,0	−769
Yalnız RJ eyaletine söz 3 gün uzasın	Bir eyalette daha uzun söz	6.233	%6,5	−297
Bütün siparişlerde söz 3 gün kısalsın	Hızlı görünme baskısı	10.832	%11,3	+4.302

Satıcı etkisi gerçek ama küçük: kargoya geç verilen siparişlerde geç teslimat %21,1, diğerlerinde %5,4. Yine de geç siparişlerin çoğu, satıcı zamanında verdiği halde geç kalıyor. Söz uzatmanın satışa zararını bu veri ölçemez; bu yüzden öneri A/B testi.

5. Denediğim ve işe yaramayan: erken uyarı

Son 7 günün taşıma süresi, önceki haftalara göre uzayınca alarm verip sözü uzatmak istedim. Yalnız o güne kadar görülebilen teslimatları kullanarak geçmişe karşı denedim. Alarm geç teslimatı öngörmedi. Bu kuralı önermiyorum.

Alarm eşiği	Alarmlı siparişler	Geç oranı, alarm varken	Geç oranı, alarm yokken
1,1 kat	%21,7	%7,5	%6,7
1,2 kat	%12,2	%6,6	%6,9
1,3 kat	%8,1	%5,4	%7,0
1,5 kat	%4,3	%2,8	%7,0

Sınırlar

Gözlemsel veri; neden-sonuç kanıtı değil. Önerilerin her biri kontrollü denemeyle sınanmalı.
Brezilya, 2017-2018. Sonuçlar başka ülkeye ya da bugüne doğrudan taşınmaz. Maliyet, satış dönüşümü ve iade verisi yok.
review_creation_date alanını değerlendirme talebinin oluştuğu tarih olarak yorumladım. Geç siparişlerde bu tarih çoğunlukla sözlenen tarihten 2 gün sonra. Bu yorumun şirkete doğrulatılması gerekir.
Kapsam teslim edilmiş siparişlerle sınırlı. İptal ve teslim edilmeyen siparişler ayrı bir kayıp olabilir.

Nasıl doğrulandı

Hesaplar gerçek PostgreSQL motorunda SQL ile yapıldı, sonra pandas ile bağımsız olarak yeniden hesaplandı: 34 değerde fark 0. Veri seçimi, analiz kodu ve metin dâhil çalışmayı yapay zekâyla (Claude) hazırladım. Alan uzmanı incelemesi henüz yok.