Ana içeriğe geç
Kesit Power BI
Orta · Görselleştirme

Özel grafik teknikleri: şelale, huni, gösterge, tornado, harita ve özel görseller

Standart çubuk ve çizginin yetmediği sorular: şelale ile köprü, huni ile adım kaybı, gösterge ve KPI görselinin yeri, negatif ölçüyle tornado, hedef çubuğu, ağaç haritası, şerit grafik, haritalar, Analiz bölmesi çizgileri ve AppSource görselleri.

Uygulamada aç, 7 alıştırmayı çözÜcretsiz, hesap gerekmez, kurulum yok.

Bu sayfa dersin okuma sürümüdür. Metin bir kutuyu çalıştırmanı ya da adıma geçmeni söylüyorsa dersi uygulamada aç.

Çoğu soruyu sıralı bir çubuk ya da bir çizgi grafik cevaplar. Bu derste, belirli bir soru tipine özel görselleri ve Power BI’da hazır olmayan iki kalıbı (tornado ve hedef çubuğu) yerleşik görsellerle kurmayı öğreneceksin. Gösterge ve KPI görselinin kurulumu “Koşullu biçimlendirme ve KPI’lar”, algı açısından değerlendirmesi “Görsel algı” dersinde.

Şelale (waterfall): bir sayıdan diğerine köprü

Soru: “Net satış 2023’te 400.869,55 ₺ idi, 2024’te 747.065,70 ₺ oldu. Bu 346.196,15 ₺’lik artış nereden geldi?” Şelale grafiği başlangıç ve bitiş sütununu yatay eksenden başlatır, aradaki katkıları havada yüzen sütunlar olarak çizer; artışlar ve azalışlar farklı renklidir.

İkinci yol: Kategori kutusuna kategorileri, Y eksenine bir fark ölçüsü koymak (alıştırma 2). Yılı 2024’e süzersen yedi artış sütunu ve sonda 346.196,15 ₺’lik toplam görünür. Ölçü negatif de olabilir; şelale azalışları otomatik aşağı çizer.

Huni (funnel): adım adım kayıp

Huni, sıralı adımlardan oluşan bir sürecin her adımında kalan miktarı gösterir. Web hunisinde (Ekim–Kasım 2024): Ziyaret 900 → Ürün görüntüleme 640 → Sepete ekleme 254 → Ödeme 137 → Satın alma 88. Kategori: WebOlaylari[Adim], Değerler: [Ziyaretçi]. Adımları AdimNo’ya göre sırala; aksi hâlde huni alfabetik ya da büyüklüğe göre dizilir. Araç ipucu her adım için ilk adıma göre yüzdeyi verir; önceki adıma göre yüzde için hazır [Önceki Adıma Göre %] ölçüsünü araç ipucuna ekle.

Huni sıralı süreç isterKategorilerin satışını huniye koymak (en büyükten en küçüğe) bir süreç anlatmaz; okuyucu “Elektronik’ten Kitap’a kaç kişi geçti?” diye yanlış okur. Sıralı adım yoksa sıralı çubuk kullan.

Gösterge ve KPI görseli: ne zaman, hangi ayarla?

Gösterge (gauge) tek bir değeri bir hedefe ve bir aralığa göre gösterir; kutuları Değer, En küçük değer, En büyük değer, Hedef değer. Tuzak, en büyük değerin otomatik seçilmesidir: aralık değişince aynı oran farklı “doluluk” gibi görünür. Maksimumu bir ölçüye bağla: 2024’te net satış ile hedefin büyüğü 763.200 ₺, bunun %10 fazlası bine yuvarlanınca 840.000 ₺ (alıştırma 3). Gösterge, filtre değişse de ölçeğini mantıklı tutar.

KPI görseli değer, hedef ve bir eğilim eksenini birlikte ister. Eğilim ekseni (ör. Tarih[YilAy]) olmadan anlamı azalır. Birden çok KPI için yeni kart görseli ve referans etiketleri daha az yer kaplar.

Tornado (kelebek) grafik: iki yönlü çubuk

İki grubu aynı kategorilerde karşılaştırmak için çubukları ortadaki sıfır çizgisinin iki yanına çizersin. Power BI’da hazır bir tornado görseli yok; yığılmış çubuk grafik (stacked bar) ve bir negatif ölçü ile kurulur:

Kadın Satışı (Sol) =
-CALCULATE([Net Satış], Musteriler[Cinsiyet] = "Kadın")
Erkek Satışı (Sağ) =
CALCULATE([Net Satış], Musteriler[Cinsiyet] = "Erkek")
  1. Y eksenine Musteriler[YasGrubu], X eksenine iki ölçüyü koy. Sol ölçü negatif olduğu için sola uzar.
  2. Etiketlerde ve eksende eksi işaretini gizlemek için sol ölçünün biçim dizesini #,0;#,0 yap: noktalı virgülün sağı negatif sayının nasıl yazılacağını belirler.
  3. Y eksenini yaş sırasına göre sırala (bir sıra sütunu ya da “Sütuna göre sırala”).

Tüm yıllarda 55+ grubunda kadın müşteriler 229.892,10 ₺, erkek müşteriler 133.129,30 ₺; 25–34 grubunda ise tablo tersine döner: 127.839,85 ₺ ile 165.068 ₺. Tornado bu “hangi tarafa yatıyor?” farkını tek bakışta gösterir.

Hedef çubuğu (bullet tarzı)

Bullet grafik, bir çubuğun üstünde hedefi küçük bir dikey çizgiyle gösterir. Power BI’da yerleşik bir bullet grafik yok; AppSource’ta özel görseller var. Yerleşik seçeneklerle üç yol:

Ağaç haritası ve şerit grafik

Ağaç haritası (treemap) parça-bütün ilişkisini iç içe dikdörtgenlerle gösterir. 2024’te Elektronik %27,6 ile en büyük kutu, Hediye %1,3 ile en küçük. Çok sayıda kategoride ve hiyerarşide (kategori → ürün) iyi çalışır; ama göz alanı kötü karşılaştırır, yakın büyüklükleri (Spor %13,2, Kitap %12,8) ayırmak için çubuk daha iyidir.

Şerit grafik (ribbon chart) her dönemde kategorileri büyüklüğe göre üst üste dizer ve dönemler arasında şeritlerle bağlar; sıra değişimi sorusu içindir. Kategori satışında Ev & Yaşam 2022’de ikinci, 2023’te dördüncü, 2024’te yeniden ikinci; Spor ise 2023’te ikinciliğe çıkıp 2024’te dördüncü oluyor. Çizgi grafikte bu sıra değişimi kesişen çizgiler arasında kaybolur.

Haritalar

Konumu belirsiz bırakmaŞehir sütununun Veri kategorisini “Şehir” yap; yine de aynı adlı başka ülkelerdeki yerlerle karışabilir, bu yüzden “İstanbul, Türkiye” gibi birleşik bir konum sütunu daha güvenlidir. Bu modelde 7 müşterinin şehri boş; onların 63.852,75 ₺’lik satışı haritada hiçbir yerde görünmez. Haritanın yanına bir “konumsuz satış” kartı koy.

Analiz bölmesi: sabit çizgiler ve hata çubukları

Analiz bölmesinin tam listesi “Analiz özellikleri ve yapay zekâ görselleri” dersinde. Özel grafiklerle birlikte en çok kullanılanlar: hedef için Y ekseni sabit çizgisi (şelalede de var), dağılım grafiğinde dört bölge için iki sabit çizgi, belirsizlik ya da hedef aralığı için hata çubukları. Hata çubuğu sınırları alanlardan ya da yüzdeyle verilir; alan seçeneğinde “Mutlak” sınırın kendisi, “Göreli” ise ölçüden uzaklıktır.

Özel görseller: AppSource

Görselleştirmeler bölmesinde … → Diğer görselleri al ile AppSource’taki görseller eklenir ya da bir .pbiviz dosyası içe aktarılır.

Alıştırmalara geç (7)