SQL Server indeksleri: clustered, nonclustered, INCLUDE, filtreli

Clustered ve nonclustered

Clustered indeksi olmayan tabloya heap denir. İyi bir clustered anahtar dar, benzersiz, sürekli artan ve değişmeyen olmalıdır (ör. IDENTITY).

Kapsayan (covering) indeks: INCLUDE

Sorgunun ihtiyaç duyduğu tüm sütunlar indekste varsa SQL Server tabloya hiç gitmez (Key Lookup ortadan kalkar):

CREATE NONCLUSTERED INDEX ix_orders_customer
    ON orders (customer_id, order_date)
    INCLUDE (status, channel);

EXEC sp_helpindex 'orders';

Filtreli indeks

Yalnızca bir alt kümeyi indeksler: daha küçük, daha hızlı. Örneğin sadece iptal edilmiş siparişleri sık sorguluyorsan:

CREATE NONCLUSTERED INDEX ix_orders_iptal
    ON orders (order_date)
    WHERE status = 'cancelled';

SELECT COUNT(*) FROM orders WHERE status = 'cancelled' AND order_date >= '2024-01-01';

Columnstore

Analitik sorgular için veriyi sütun sütun, sıkıştırılmış saklar: milyonlarca satırlık toplamlarda 10 kat ve üzeri hız. CREATE CLUSTERED COLUMNSTORE INDEX cci_sales ON fact_sales;

Yürütme planında neye bakılır?

• Index Seek iyi, Index/Table Scan büyük tabloda genelde kötü.
• Key Lookup: Eksik sütun → INCLUDE ile çöz.
• Tahmini ve gerçek satır sayısı arasında büyük fark: güncel olmayan istatistik (UPDATE STATISTICS).
• Uyarı simgeleri: örtük dönüşüm, tempdb'ye taşma (spill).